Mi blog lah! Το ιστολόγιό μου

Προσπαθούμε να είμαστε σε μια κατάσταση όπου μια τυπική εγκατάσταση του Ubuntu να λειτουργεί και να δείχνει ικανοποιητικά ελληνικά δίχως να χρειάζεται η εγκατάσταση εξωτερικών πακέτων, ιδίως από την M$.
Διαφορετικά, ας χρησιμοποιούμε windows και να ξεμπερδεύουμε.

Μια τυπική εγκατάσταση Ubuntu 5.10 εγκαθιστά, μεταξύ άλλων, τις γραμματοσειρές
1. ttf-freefont
2. ttf-mgopen
που περιλαμβάνουν ελληνικά με ικανοποιητική εμφάνιση.

Οπότε βλέπεις αν τα πακέτα αυτά έχουν εγκατασταθεί στο σύστημά σου.
Σε περίπτωση που συμβαίνει κάτι στραβό, προσπαθούμε να εντοπίσουμε το πρόβλημα, να το διορθώσουμε, για να δουλεύει από το πρώτο CD στην επόμενη έκδοση του Ubuntu.

Το Unicode είναι ένα πρότυπο που ορίζει με μοναδικό τρόπο κάθε χαρακτήρα κάθε γλώσσας. Μια γραμματοσειρά συνήθως περιλαμβάνει χαρακτήρες για υποσύνολο του Unicode. Τυπικά οι ελληνικές γραμματοσειρές (π.χ. MgOpen) περιλαμβάνουν χαρακτήρες για αγγλικά (τα λένε “λατινικά”) και ελληνικά, αλλά όχι για άλλες γλώσσες. Οι ttf-freefont περιλαμβάνουν χαρακτήρες για λατινικά, ελληνικά, και αρκετές άλλες ευρωπαϊκές γλώσσες. Από την άλλη, η Bitstream Vera περιλαμβάνουν μόνο λατινικά, για άλλες γλώσσες έχουν βγει άλλες γραμματοσειρές που βασίζονται σε αυτήν με προσθήκη ελληνικών κτλ. Δες http://dejavu.sourceforge.net/wiki/index.php/Main_Page

Το GNOME επιλέγει με κάποια κριτήρια χαρακτήρες από τις διαθέσιμες γραμματοσειρές για να συμπληρώσει τον πίνακα Unicode και έτσι να έχει την καλύτερη δυνατή κάλυψη για τις ανάγκες των χρηστών.

Αν υπάρχουν περισσότερες από μια γραμματοσειρές με ελληνικά, πως γνωρίζει το GNOME ποια να επιλέξει;

Μπορούμε να του κάνουμε μια υπόδειξη, με το αρχείο /etc/fonts/fonts.conf όπου βάζουμε την σειρά προτίμησης μας. Στην προηγούμενη έκδοση του Ubuntu η σειρά προτίμησης ήταν προβληματική για τα ελληνικά διότι μια τυπική εγκατάσταση (με πολύ λίγες ελληνικές γραμματοσειρές) προτιμούσε μια εντελώς ακατάλληλη ασιατική γραμματοσειρά με πλαγιαστούς χαρακτήρες και μεγάλα διάκενα. Αυτό όμως διορθώθηκε και τώρα υπάρχει προτίμηση για MgOpen, μετά FreeFonts, μετά Ασιατικές γραμματοσειρές. Κοίταξε στο /etc/fonts/fonts.conf αν έχεις έκδοση του αρχείου αυτού με την διορθωμένη σειρά προτίμησης.

Τι χαρακτήρες έχει κάθε γραμματοσειρά; Αυτό μπορείτε να δείτε από Accessories/Character Map (Βοηθήματα/Πίνακας Χαρακτήρων). Βρείτε τα ελληνικά στη λίστα και κάντε δεξί κλικ πάνω από κάποιον ελληνικό χαρακτήρα. Θα σας δείξει από ποια γραμματοσειρά προέρχεται ο χαρακτήρας αυτός. Στο ίδιο πρόγραμμα θα δείτε 3 παράξενες γραμματοσειρές, Sans (=Sans Serif), Serif και Mono. Αυτές είναι ιδεατές γραμματοσειρές, που προκύπτουν από την διαδικασία αντικατάστασης που αναφέρθηκε παραπάνω. Έτσι, στις Προτιμήσεις/Γραμματοσειρές μπορείτε να επιλέξετε τις ιδεατές γραμματοσειρές που προκύπτουν από τη σειρά προτίμησης του /etc/fonts.conf ή να επιλέξετε μια συγκεκριμένη γραμματοσειρά. Στη δεύτερη περίπτωση, τυχόν χαρακτήρες της γραμματοσειράς αυτής έχουν μεγαλύτερη προτεραιότητα από την αντίστοιχη ιδεατή.

Μερικές φορές τα ελληνικά ενός συστήματος εμφανίζονται προβληματικά με περισσότερους από ένα λόγους. Για παράδειγμα, όταν εμφανίζονται κουτάκια, αυτό συνήθως σημαίνει ότι το σύστημα χρησιμοποιεί μια γραμματοσειρά που δηλώνει ότι έχει ελληνικούς χαρακτήρες ενώ στην πραγματικότητα δεν έχει. Στην περίπτωση που το σύστημα δεν έχει γραμματοσειρά με ελληνικά, θα εμφανίσει μεγάλα κουτάκια που μέσα τους έχουν 4 δεκαεξαδικά νούμερα. Τα 4 νούμερα αυτά αντιστοιχούν στην μοναδική θέση του χαρακτήρα στο πρότυπο Unicode. Πρόσφατα είδα σε σύστημα ελληνικά που φαίνονται πολύ άσχημα, όπως εκείνες τις ασιατικές γραμματοσειρές. Στην πραγματικότητα ήταν μια γραμματοσειρά “Times”. Σε κάθε περίπτωση μπορείτε να το εντοπίσετε από από τον Πίνακα Χαρακτήρων. Δεξί κλικ στον χαρακτήρα και φανερώνει ποια γραμματοσειρά είναι.

Σε μερικές περιπτώσεις που τα ελληνικά δεν φαίνονται κανονικά, είναι καλό να στέλνει κάποιος ένα στιγμιότυπο οθόνης (έτσι λέμε το screenshot), διότι στην μορφή του κουτιού ή στο πόσο άσχημα είναι τα ελληνικά είναι δυνατό να εντοπίσει κάποιος εύκολα την πηγή του προβλήματος.

Συχνά ακούμε (άλλους) χρήστες να αναφέρουν ότι τα ελληνικά φαίνονται σαν κινέζικα. Αυτό δεν βοηθάει καθόλου ως περιγραφή. Στην πραγματικότητα δεν έχω συναντήσει προβληματική εμφάνιση ελληνικών που να μοιάζει έστω και λίγο με κινέζικα. Στην πραγματικότητα είναι εκτεταμμένοι λατινικοί χαρακτήρες (λατινικοί χαρακτήρες με διάφορα τονικά σημάδια). Εμπειρικά μπορεί κάποιος να διαπιστώσει ένα πρόβλημα απλά και μόνο από την επιλογή των χαρακτήρων αυτών.