Στείλτε μου γράμμα!
Ενημέρωση (2010): Το παρακάτω κείμενο έχει να κάνει με ένα σφάλμα που είχε το πρόγραμμα Evolution Mail, όπου έχει ήδη επιλυθεί από το 2005.
Προϋποθέσεις
1. Πρέπει να έχετε evolution 2.x
2. Στο θέμα του γράμματος πρέπει να λέει "Λογισμικό προσβασιμότητας και εξελληνισμός" (χωρίς τα ").
3. Πείτε μου και την έκδοση της διανομής σας.
Γράψιμο ελληνικών μέσα από GNOME
Ενημέρωση 2010: Δείτε τις νεώτερες οδηγίες στο How to type Greek, Greek Polytonic in Linux. Το να γράψουμε τώρα ελληνικά σε Linux είναι ό,τι πιο εύκολο.
Οι παρακάτω οδηγίες είναι για πολύ παλιά έκδοση του Linux και δεν τις συνιστούμε πια.
Υπάρχουν διάφοροι τρόποι να γράψει κανείς ελληνικά στο X.org. Εδώ θα δούμε τον τρόπο μέσα από το γραφικό περιβάλλον GNOME. Οι δοκιμές έγιναν σε Fefora Core 2.
Θεωρούμε ότι έχουμε καθορίσει το ελληνικό locale, δηλαδή:
$ locale
LANG=el_GR.UTF-8
LC_CTYPE="el_GR.UTF-8"
LC_NUMERIC="el_GR.UTF-8"
LC_TIME="el_GR.UTF-8"
LC_COLLATE="el_GR.UTF-8"
LC_MONETARY="el_GR.UTF-8"
LC_MESSAGES="el_GR.UTF-8"
LC_PAPER="el_GR.UTF-8"
LC_NAME="el_GR.UTF-8"
LC_ADDRESS="el_GR.UTF-8"
LC_TELEPHONE="el_GR.UTF-8"
LC_MEASUREMENT="el_GR.UTF-8"
LC_IDENTIFICATION="el_GR.UTF-8"
LC_ALL=
Όχι, el_GR δεν είναι ίδιο με el_GR.UTF-8. Είναι σημαντικό να εμφανίζεται el_GR.UTF-8. Δείτε την τεκμηρίωση της διανομής σας για να αλλάξετε το locale. Ακόμα, η χρήση του προγράμματος setxkbmap επηρεάζει αυτό που δοκιμάζουμε εδώ, οπότε μην το εκτελέσετε.

Κάνουμε δεξί κλικ στο ταμπλώ της επιφάνειας εργασίας.

Επιλέγουμε Ενδείκτη Πληκτρολογίου.

Στο ταμπλώ θα εμφανιστεί η προεπιλεγμένη γλώσσα, Αγγλικά Πληκτρολογίου USA.

Κάνουμε δεξί κλικ στο εφαρμογίδιο του Ενδείκτη Πληκτρολογίου (πάνω στο USA) και επιλέγουμε Άνοιγμα Προτιμήσεων Πληκτρολογίου.

Εμφανίζεται ο διάλογος των προτιμήσεων.

Κάνουμε κλικ στις διατάξεις. Προεπιλεγμένη είναι η διάταξη Αγγλικά Αμερικανικού Πληκτρολογίου. Τα ονόματα των διατάξεων έχουν πλέον μεταφραστεί και θα εμφανιστούν στα ελληνικά σε επόμενη έκδοση της διανομής σας.

Προσθέτουμε ελληνικά στις διατάξεις και μεταβαίνουμε στις Επιλογές Διάταξης.

Εδώ επιλέγουμε τον συνδιασμό πλήκτρων για την μεταφορά μεταξύ της αγγλικής και ελληνικής κατάστασης πληκτρολογίου. Λόγω ενός σφάλματος που διερευνούμε, δε λειτουργούν σωστά οι συνδιασμοί Alt-Shift, Ctrl-Shift κτλ. Ο συνδιασμός Left-Shift+Right-Shift λειτουργεί κανονικά και τον επιλέγουμε. Έπειτα πατάμε Κλείσιμο.

Ανοίγουμε τον επεξεργαστή κειμένου του GNOME και δοκιμάζουμε να γράψουμε κάτι στα ελληνικά.

Προσθέτουμε την διάταξη Greek Polytonic για να δοκιμάσουμε τη γραφή πολυτονικού.
Θα παρατηρήσουμε ότι υπάρχει πρόβλημα στη γραφή πολυτονικού και συγκεκριμένα με τα ποικίλα τονικά σημάδια.

Κάνουμε δεξί κλικ πάνω στο παράθυρο του επεξεργαστή κειμένου του GNOME και ελέγχουμε την Μέθοδο Εισαγωγής. Είναι Προεπιλογή.

Το αλλάζουμε σε Μέθοδο Εισαγωγής Χ.

Τώρα γράφουμε πολυτονικά.

Το πρόγραμμα αλλαγής πληκτρολογίου που χρησιμοποιήσαμε το έγραψε ο Sergey Oudaltsov.

Η μετάφραση έγινε από τα εικονιζόμενα άτομα.
Οδηγός Τοπικοποίησης Ελεύθερου Λογισμικού
Το IOSN χρηματοδότησε τη δημιουργία οδηγού για την τοπικοποίηση ελεύθερου λογισμικού.
Ο οδηγός δεν είναι ακόμα έτοιμος αλλά μιας και το Google τον βρήκε, σας αποκαλύπτω τη διεύθυνση του Οδηγού Τοπικοποίησης.
Περιλαμβάνει μιας σειρά από πληροφορίες όπως κωδικοποιήσεις χαρακτήρων, locale, γραμματοσειρές, "input methods" (δείτε για IIIMF!), gettext, τοπικοποίηση GNOME, KDE, Firefox και OpenOffice.org, εργαλεία (KBabel, gtranslator), μεταφραστικές μνήμες, και άλλα.
Μεταφραστικές μνήμες για όλες τις χρήσεις – 21 Φεβ 2005
Μετάφραση όρων Ασφάλειας Πληροφοριακών Συστημάτων στα ελληνικά
Με αφορμή το γράμμα, γράφουμε ξανά τους όρους εδώ.
Οι παρακάτω όροι Ασφάλειας Πληροφοριακών Συστημάτων προέρχονται από
"Ασφάλεια στις Τεχνολογίες Πληροφοριών & Επικοινωνιών"
"Εννοιολογική Θεμελίωση"
"Πρόγραμμα Erasmus" "Πρόγραμμα INFOSEC"
"Αθήνα 1996"
"Επιστημονική Επιμέλεια: Δημήτρης Γκρίτζαλης, Τμήμα Πληροφορικής,
Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών"
"ERASMUS ICP-94-G-4016/11"
Ζητήθηκε και δόθηκε η άδεια για την αναδημοσίευση.
Η λίστα είναι διαθέσιμη σε μορφή κειμένου και σε μορφή .po (για πιθανή χρήση σε μεταφραστική μνήμη).
Update (Aug 2007): Ενημερώθηκαν οι παραπάνω σύνδεσμοι με τη ορολογία ασφάλειας πληροφορικής.
Χρήση μεταφραστικής μνήμης με παραδείγματα – GNOME
Ενημέρωση (6 Αυγ 2007) : Η εγγραφή αυτή έχει ενημερωθεί με πιο πρόσφατα στοιχεία. Σε κάθε περίπτωση δείτε τις γενικές οδηγίες για τη μετάφραση του GNOME 2.20, και γραφτείτε στη λίστα team @ gnome.gr.
Έστω ότι θέλουμε να μεταφράσουμε την εφαρμογή GNOME Sudoku, η οποία κατά τη σχετική σελίδα στατιστικών του GNOME αποτελείται από 126 μηνύματα. Παρατηρούμε ότι το πρόγραμμα είναι αμετάφραστο.
Από τη σελίδα των στατιστικών παίρνουμε το αρχείο με τα μηνύματα προς μετάφραση, το αποθηκεύουμε στο σκληρό μας δίσκο και το φορτώνουμε από το πρόγραμμα KBabel. (οδηγίες για την εγκατάσταση του KBabel σε Ubuntu, Fedora)
Η μετάφραση 126 μηνυμάτων από την αρχή είναι κουραστική διαδικασία και θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε την υπάρχουσα δουλειά που έχει γίνει στον εξελληνισμό του GNOME.
Στόχος είναι να δημιουργήσουμε μεταφραστική μνήμη από τις υπάρχουσες μεταφράσεις και να βάλουμε το KBabel να κάνει μια αυτοματοποιημένη πρόχειρη μετάφραση του εγχειριδίου του GNOME Sudoku.
Ακολουθούμε τις οδηγίες στο γράμμα Χρήση μεταφραστικής μνήμης στο GNOΜE για τη δημιουργία τοπικού αντιγράφου των μεταφράσεων του GNOME που έχουν γίνει ήδη.
Έπειτα, ξεκινούμε το KBabel (πληροφορίες για τις ρυθμίσεις του KBabel όπως plural type, όνομα ομάδας, κτλ) και φορτώνουμε το αρχείο που αποθηκεύσαμε προηγουμένα στο δίσκο. Σε αυτό το σημείο το αποθηκεύουμε ξανά με νέο όνομα όπως gnome-sudoku-el.po, το οποίο είναι και το όνομα εργασίας του αρχείου.
Μετά, επιλέγουμε Tools/Rough Translation... και εμφανίζεται ο διάλογος για την Πρόχειρη Μετάφραση:

Εκεί που αναφέρει λεξικά (Dictionaries), κάντε το να φαίνεται όπως στην παραπάνω εικόνα, δηλαδή να υπάρχει μόνο το "Translation Database" κάτω από τη στήλη Use.
Έπειτα κάντε κλικ στο "Configure...":

Εδώ κάντε στο "Scan folder & Subfolders..." και επιλέξτε τον κατάλογο που περιέχει τα αρχεία .po του GNOME που δημιουργήσαμε παραπάνω. Πατήστε OK.

Η διαδικασία θα πάρει μερικά λεπτά και θα δημιουργηθεί η βάση με τα μεταφρασμένα μηνύματα.
Πατήστε ΟΚ και μετά ξανά ΟΚ για να εφαρμοστεί η μεταφραστική μνήμη στα μηνύματα του gnome-sudoku.
Όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία μηχανικής μετάφρασης του gnome-sudoku, θα δείτε ένα αποτέλεσμα που μοιάζει με το παρακάτω (τα νούμερα είναι από άλλο πακέτο):

Πατήστε OK και αποθηκεύστε ξανά το αρχείο μετάφρασης. Μπορείτε εύκολα να δείτε ότι έχουμε γλυτώσει το 18% της δουλειάς ενώ το 60% αποτελείται από μερικές μεταφράσεις (δηλαδή σχεδόν ταιριάζουν, πρέπει όμως ο μεταφραστής να δει κάθε περίπτωση).
Σε αυτό το σημείο χρησιμοποιήστε το KBabel για να ολοκληρώσετε τη μετάφραση.
Τέλος, επικοινωνήστε με την ομάδα μετάφρασης του GNOME για να εισαχθεί το έργο σας στο ίδιο το πακέτο gnome-sudoku!
Υ.Γ.
Αν θέλετε να γλυτώσετε το βήμα της δημιουργίας της μεταφραστικής μνήμης του GNOME, έχω ετοιμάσει τα σχετικά αρχεία για τη μορφή "Translation Database" του KBabel και είναι διαθέσιμα εδώ. Αποσυμπιέστε το αρχείο στον αρχικό σας κατάλογο και η μεταφραστική μνήμη θα τοποθετηθεί στο σημείο που το χρειάζεται το πρόγραμμα KBabel.
Συνέντευξη στο debian.gr! :-)
Ο Κώστας Μαργαρίτης μού πήρε συνέντευξη μέσω e-mail και είναι διαθέσιμη εδώ.
Asia Source 2005
Πρόσφατα είχα την ευκαιρία να παραβρεθώ στο Asia Source 2005, ένα γεγονός (event) που συγκεντρώνει άτομα από αναπτυσσόμενες χώρες και συγκεκριμένα μη-κερδοσκοπικούς οργανισμούς/μη-κυβερνητικούς οργανισμούς και τους εκπαιδεύει περί του ελεύθερου λογισμικού.
Η διάρκειά του ήταν 7 ημέρες και υπάρχαν 3 κατευθύνσεις (tracks), μία από τις οποίες ήταν και η τοπικοποίηση. Ήμουν "facilitator" στην κατεύθυνση της τοπικοποίησης, δηλαδή έπρεπε να βοηθήσω να διδάξουμε τις αρετές τις τοπικοποίησης σε μια ομάδα 10-15 ατόμων. Συνολικά είμασταν 5 facilitators για την τοπικοποίηση. Eίχαν καταφέρει να έρθουν 110 περίπου άτομα. Το μέρος που έγινε η εκδήλωση ήταν σε μια απομακρυσμένη περιοχή της Bangalore που κάνουν συχνά πολιτιστικές εκδηλώσεις και συγκεντρώσεις καλλιτεχνών.

Η εκδήλωση είχε τη μορφή ενός "team-building event" που ο καθένας είχε την ευκαιρία να γνωρίσει του άλλους και να μιλήσει μαζί τους. Μέσω της κοινωνικότητας και φιλίας είναι πιο εύκολο να κολλήσει η αγάπη για το ελεύθερο λογισμικό. Έτσι και έγινε. Υπήρξε η απαίτηση οι παρουσιάσεις να μην έχουν την μορφή διδασκαλίας ("lecture") παρά να υπάρχει συνεχής επικοινωνία και συμμετοχή με τους ενδιαφερόμενους.
Οι μαθητές αντιπροσώπευαν γλώσσες όπως χμερ (Καμπότζη), τέτουμ (ανατολικό τιμόρ), νεπαλέζικα, χίντι, κάνναντα (νότια ινδία), ινδονησιακά, βουρμέζικα (Βιρμανία), λουγκάντα, και ταϋλανδέζικα.

Εδώ βλέπετε ελληνικά, αραβικά, χίντι (ινδική γλώσσα), κάνναντα (ινδική γλώσσα), βουρμέζικα ("burmese"), μογγολικά και κμερ. Ένα μέρος της δουλειάς ήταν η μετάφραση του προγράμματος VLC, και το αποτέλεσμα φαίνεται εδώ.
Οι γλώσσες που μιλάνε στην Ν.Α. Ασία είναι γενικά συλλαβικές όπου τα φωνήεντα αντιπροσωπεύονται ως "τονικά" σημάδια (συγκρίνοντας με την ελληνική γλώσσα).
Για παράδειγμα, γράφουν "κ" και για να δηλώσουν τη συλλαβή "κα" βάζουν μια καμπύλη από πάνω κτλ. Για λόγους ευμορφίας, οι χαρακτήρες μπορεί να μαζεύονται μαζί για να γλυτώνουν χώρο, που το κάνουν κάπως πιο δύσκολο στην εμφάνιση στον υπολογιστή. Για παράδειγμα, για τη γλώσσα χμερ μόλις τώρα υλοποιήθηκε η υποστήριξη για το πακέτο pango και αναμένεται να εμφανιστεί για γενική χρήση στην επόμενη σταθερή έκδοση σε μερικούς μήνες.
Ένα ενδιαφέρον συμπέρασμα είναι ότι σε κάθε γλώσσα υπάρχουν παραδείγματα του γλωσσικού φαινομένου που ενώνει δύο συλλαβές σε μία. Για παράδειγμα, στα ελληνικά, η Κνωσός ήταν γνωστή ως ΚΟ-ΝΟ-ΣΟ στην εποχή της Γραμμικής Β. Μετά από χρήση και εκατοντάδες χρόνια, συμπτύχθηκε σε Κνωσός. Παραδείγματα στην Ασία: γράφουν κοραμαγκάλα ενώ προφέρουν κοραμαγκλά, γράφουν μπουμιπουτέρα ενώ προφέρουν μπουμιπούτρα.
Όπως σε όλο τον κόσμο, υπάρχει σύγχυση με την τοπικοποίηση, "μήπως πρέπει να μάθουμε αγγλικά και να μην ασχοληθούμε με την τοπικοποίηση;". Η τοπικοποίηση δεν προσπαθεί να κάνει τον πληθυσμό να μην μάθει αγγλικά, προσπαθεί να κάνει άτομα που για κάποιο λόγο δεν ξέρουν αγγλικά να χρησιμοποιήσουν ηλεκτρονικούς υπολογιστές και ότι πλεονεκτήματα προσφέρουν. Ένα άτομο συγκεκριμένα έκανε έντονα την ερώτηση, ο οποίος ασχολείται με λογισμικό για άτομα με ειδικές ανάγκες (χρήση λογισμικού για κείμενο-προς-ομιλία, πρόγραμμα festival, gnopernicus κτλ). Η θέση του ήταν ότι είναι καλύτερο να εκπαιδευτεί ο κόσμος να μάθει αγγλικά παρά να χρησιμοποιούν τις τοπικές γλώσσες. Όμως, όπως άτομα δουλεύουν στο ελεύθερο λογισμικό να γίνει προσβάσιμο για άτομα με ειδικές ανάγκες, έτσι γίνεται δουλειά για την τοπικοποίηση. Η πληροφορική σκοπό έχει να προσαρμόζεται με τις ανάγκες των ανθρώπων και όχι το αντίθετο.
Εκτός από την τοπικοποίηση, έκανα δύο απογευματινές παρουσιάσεις στην ασφάλεια πληροφοριακών συστημάτων.
Το GMail ξανοίγεται;
Πριν δύο εβδομάδες μού εμφανίστηκαν 50 προσκλήσεις στο λογαριασμό του GMail (θέλει κανείς;), σήμερα έλαβα απάντηση από μια αίτηση που είχα κάνει για λογαριασμό κατά τον Ιούνιο ότι ναι, μπορώ να ανοίξω λογαριασμό.
Πιστεύω ότι την επόμενη εβδομάδα θα βγει το "beta" από το GMail και θα μπορεί ο καθένας να δημιουργήσει λογαριασμό.
grOffice.info
Ενδιαφέρουσα πρωτοβουλία, γιατί πρέπει να το μάθουμε από το flash.gr πρώτα;
Οι Ερωτήσεις & Απαντήσεις είναι ωραίες και "witty", ελπίζω να το καταλάβουν οι πελάτες.
Ένα άλλο σημείο που παρατήρησα είναι στην εξήγηση του τί είναι ελεύθερο λογισμικό.
Το ελεύθερο λογισμικό αναπτύσσεται από μια διεθνή κοινότητα χρηστών και δίνουν ελευθερία χρήσης του πηγαίου κώδικα στον καθένα. Από τον πηγαίο κώδικα κάποιος μπορεί να παράγει εγκαταστάσιμο πακέτο για τον τελικό χρήστη με χαμηλό κόστος, με αποτέλεσμα, αρκετά συχνά, να είναι διαθέσιμο για άμεση χρήση από τον τελικό χρήστη. Το grOffice περιλαμβάνει τέτοια προγράμματα (εγκαταστάσιμα πακέτα) για τον τελικό χρήστη.
Το ελεύθερο λογισμικό έχει άδεια χρήσης, η οποίο όμως σχετίζεται με τον πηγαίο κώδικα. Έτσι, ο τελικός χρήστης δεν αντιμετωπίζει κάποιο περιορισμό μιας και χρησιμοποιεί την εγκαταστάσιμη μορφή που δημιουργήθηκε νόμιμα από τον πηγαίο κώδικα από την ίδια την κοινότητα των προγραμματιστών.
Ελεύθερο λογισμικό δε σημαίνει ότι ο καθένας μπορεί να πάρει το τελικό σου προϊόν (σε εγκαταστάσιμη μορφή, π.χ. ISO image), να κάνει αντίγραφα και να το διαθέτει στον καθένα, διότι μπορείς να θέσεις περιορισμούς. Για παράδειγμα, τέτοιοι περιορισμοί υπάρχουν στο OpenBSD (στο τελικό CD με τη διανομή), στη διανομή Red Hat Linux Enterprise και αλλού. Η γενική ιδέα είναι, στα παραδείγματα αυτά, αν θες να το πάρεις "τσάμπα", πρέπει να μπεις στον κόπο ξεκινώντας από τον πηγαίο κώδικα να φτάσεις μόνος στην εγκαταστάσιμη μορφή. Στη διανομή της Red Hat είναι αρκετά χαλαροί και μόνο θέλουν να βγει κάθε αναφορά στο όνομα "Red Hat".
Τέλος, δεν είδα αναφορά σε μεταφρασμένες εκδοχές των προγραμμάτων.
Άλλοι που δραστηριοποιούνται στην ίδια/παρόμοια κατεύθυνση είναι οι EEXI, InterZone. Άλλοι που ξέχασα;